⚡Pesten en ruzie zijn niet hetzelfde

Ruzie maken en pesten zijn niet hetzelfde. Bij een ruzie is de oorzaak van het conflict of meningsverschil meestal snel herkenbaar, waardoor kinderen samen zelf tot een oplossing kunnen komen.

Pesten daarentegen heeft vaak diepere oorzaken en gebeurt bewust en herhaaldelijk, waarbij één of meerdere kind(eren) macht uitoefent over een ander kind dat zich moeilijk kan verdedigen. Daarom is het belangrijk om kinderen te leren hoe ze conflicten op een gezonde manier — bijvoorbeeld met behulp van de Verzoenbloem — kunnen vermijden en oplossen, én hoe ze pestgedrag kunnen herkennen. Pesters kunnen eventueel ingezet worden als Verzoener (no-blame methode).

Kinderen (ook kleine) zijn in staat om veel ruzies zelfstandig aan te pakken, terwijl bij pestgedrag de begeleiding van een volwassene belangrijk en noodzakelijk blijft.

De onderstaande korte film El Sándwich de Mariana van Carlos Cuarón laat zien dat pestgedrag niet voortkomt uit 'gemeen willen zijn', maar uit een complex samenspel van persoonlijke en sociale factoren.

De film maakt onder meer zichtbaar dat pesters soms zelf te maken hebben met:

• Geweld of vernedering thuis: kinderen die thuis agressie, afwijzing of gebrek aan warmte ervaren, kunnen die frustratie op anderen afreageren.
• Aangeleerd gedrag: wanneer machtsmisbruik of intimidatie in de directe omgeving als normaal wordt gezien, kunnen kinderen dat gedrag overnemen.
• Behoefte aan status of controle: pesten kan een manier worden om zich sterk, populair of veilig te voelen binnen een groep.
• Onverwerkte emoties: gevoelens van onzekerheid, schaamte, angst of woede kunnen zich uiten in agressief gedrag tegenover kwetsbaardere leeftijdsgenoten.
• Groepsdruk: soms wordt iemand een pester omdat de sociale omgeving dat beloont of omdat men bang is zelf slachtoffer te worden.

Tegelijkertijd laat de film een belangrijk punt zien, namelijk: verklaren is niet hetzelfde als goedpraten. Inzicht in de achtergrond van een pester kan helpen om het probleem effectiever aan te pakken, maar neemt de verantwoordelijkheid voor het gedrag niet weg.

Deze film kan je gebruiken in gesprekken over pesten: hij verschuift de aandacht van de simpele vraag: "wie is de schuldige?" naar de bredere vraag "welke omstandigheden houden dit gedrag in stand?".